نوبت کاری | انواع شیفت کاری و فرمول محاسبه کار نوبتی

نوبت کاری که به آن کار شیفتی یا کار دوره‌ای نیز گفته می‌شود، سیستمی از سازماندهی زمان کار است که در آن کارکنان در بازه‌های زمانی متفاوتی (شیفت‌ها) در طول شبانه‌روز یا هفته به فعالیت می‌پردازند تا فعالیت‌های یک سازمان بدون وقفه ادامه یابد. در این مقاله جامع از حسابداری آپاداس، به بررسی دقیق مفهوم نوبت کاری، انواع شیفت کاری رایج، قوانین مرتبط با آن در قانون کار و مهم‌تر از همه، فرمول محاسبه فوق‌العاده نوبت کاری خواهیم پرداخت تا هم کارگران و هم کارفرمایان درک کاملی از حقوق و وظایف خود در این زمینه پیدا کنند.

 

نوبت کاری چیست؟

نوبت کاری (Work Shift)، یک الگوی کاری است که در آن ساعات کار به بخش‌های متوالی تقسیم می‌شود و کارکنان مختلف در این بخش‌ها به صورت چرخشی یا ثابت مشغول به کار می‌شوند. هدف اصلی از اجرای کار نوبتی، اطمینان از تداوم فعالیت‌ها و خدمات در سازمان‌هایی است که نیاز به فعالیت 24 ساعته در هفت روز هفته دارند، مانند بیمارستان‌ها، کارخانه‌ها، نیروگاه‌ها، و مراکز امنیتی.

 

 

تفاوت نوبت کاری با شیفت کاری

در زبان عامیانه، اصطلاحات “نوبت کاری” و “شیفت کاری” اغلب به جای یکدیگر استفاده می‌شوند، اما در مفهوم حقوقی و دقیق‌تر، تفاوت‌های ظریفی وجود دارد:

• شیفت کاری (Shift Work): به هر دوره زمانی مشخصی که یک کارگر در آن مشغول به کار است، گفته می‌شود. مثلاً “شیفت صبح” یا “شیفت شب”.
• نوبت کاری (Shift System/Rotating Shift): به کل سیستمی اطلاق می‌شود که شامل چندین شیفت کاری است و کارگران در این شیفت‌ها به صورت چرخشی یا متناوب فعالیت می‌کنند. به عبارت دیگر، نوبت کاری، شامل مجموعه شیفت‌های کاری است که به صورت منظم یا نامنظم در طول زمان تکرار می‌شوند و کارگر در طول یک ماه، شیفت‌های متفاوتی را تجربه می‌کند.

 

 

علت وجود نوبت کاری و ضرورت آن برای سازمان‌ها

کار نوبتی به دلایل متعددی برای سازمان‌ها ضروری است:

• تداوم عملیات: بسیاری از صنایع و خدمات (مانند بیمارستان‌ها، تولیدات صنعتی، حمل و نقل) نمی‌توانند فعالیت خود را متوقف کنند. نوبت کاری تضمین می‌کند که این فعالیت‌ها به صورت شبانه‌روزی ادامه یابند.
• افزایش بهره‌وری: با استفاده از تجهیزات و امکانات در تمام ساعات، بهره‌وری سرمایه‌گذاری‌ها افزایش می‌یابد.
• پاسخگویی به نیاز مشتری: در صنایع خدماتی، نوبت کاری امکان پاسخگویی به مشتریان در هر زمان را فراهم می‌کند.
• انعطاف‌پذیری تولید: در کارخانه‌ها، امکان افزایش یا کاهش تولید بر اساس تقاضا فراهم می‌شود.

 

 

مزایای نوبت کاری برای سازمان‌ها و شاغلین

مزایای نوبت کاری برای سازمان‌ها:

• انعطاف‌پذیری عملیاتی: امکان تطبیق با نوسانات تقاضا و نیازهای بازار.
• بهره‌وری بالاتر: استفاده بهینه از منابع و تجهیزات در تمام ساعات.
• پاسخگویی مداوم: ارائه خدمات 24 ساعته و افزایش رضایت مشتری.
• کاهش هزینه‌های راه‌اندازی و توقف: در صنایع خاص، توقف و راه‌اندازی مجدد فرآیندها می‌تواند پرهزینه باشد.

 

مزایای نوبت کاری برای شاغلین (به تبع شغل و به تبع شاغل):

• درآمد بیشتر: به دلیل فوق‌العاده‌های نوبت کاری، شب کاری و جمعه کاری، حقوق نوبت کاری معمولاً بالاتر است.
• انعطاف‌پذیری در برنامه‌ریزی شخصی: برخی افراد ترجیح می‌دهند در ساعات غیرمعمول کار کنند تا زمان بیشتری برای امور شخصی یا خانوادگی در طول روز داشته باشند.
• فرصت‌های شغلی بیشتر: در صنایعی که نوبت کاری دارند، معمولاً فرصت‌های شغلی بیشتری وجود دارد.

 

 

معایب نوبت کاری برای شاغلین و چالش‌های موجود

• تاثیر بر سلامت: اختلال در ریتم شبانه‌روزی بدن (ساعت بیولوژیک)، مشکلات خواب، خستگی مزمن، افزایش خطر بیماری‌های قلبی-عروقی و گوارشی.
• تاثیر بر زندگی اجتماعی و خانوادگی: دشواری در هماهنگی با برنامه‌های خانواده و دوستان، کاهش مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی.
• مشکلات روحی و روانی: افزایش استرس، اضطراب و افسردگی به دلیل تغییرات مداوم در الگوی خواب و بیداری.
• کاهش تمرکز و افزایش خطای انسانی: خستگی ناشی از شیفت‌های طولانی یا نامنظم می‌تواند منجر به کاهش هوشیاری و افزایش حوادث کاری شود.

 

چالش‌های موجود در اجرای نوبت کاری:

• مدیریت نیروی انسانی: برنامه‌ریزی شیفت‌ها به گونه‌ای که هم نیازهای سازمان برآورده شود و هم سلامت و رضایت کارکنان حفظ گردد، دشوار است.
• رعایت قوانین کار: اطمینان از رعایت دقیق مقررات مربوط به ساعات کار، استراحت، فوق‌العاده‌ها و مرخصی‌ها.
• مقاومت کارکنان: برخی کارکنان به دلیل معایب ذکر شده، تمایلی به کار نوبتی ندارند.

 

 

انواع نوبت کاری و شیفت کاری

انواع شیفت کاری را می‌توان بر اساس زمان‌بندی و نحوه چرخش دسته‌بندی کرد. درک این دسته‌بندی‌ها برای محاسبه نوبت کاری و فوق‌العاده نوبت کاری ضروری است.

 

دسته‌بندی بر اساس زمان‌بندی

• نوبت کاری صبح (Morning Shift): معمولاً از ساعات اولیه صبح (مثلاً 6 یا 7 صبح) شروع شده و تا ظهر یا اوایل بعدازظهر ادامه می‌یابد.
• نوبت کاری عصر (Afternoon/Evening Shift): پس از شیفت صبح آغاز شده و تا ساعات پایانی شب (مثلاً 10 یا 11 شب) ادامه دارد.
• نوبت کاری شب (Night Shift): از ساعات پایانی شب شروع شده و تا اوایل صبح روز بعد ادامه می‌یابد. این شیفت به دلیل تداخل با ریتم طبیعی بدن، معمولاً دارای فوق‌العاده بیشتری است که به آن فوق‌العاده شب کاری می‌گویند.

 

دسته‌بندی بر اساس چرخش

• نوبت کاری ثابت (Fixed Shift): در این نوع، کارگر همیشه در یک شیفت مشخص (مثلاً همیشه شیفت صبح یا همیشه شیفت شب) کار می‌کند و شیفت او تغییر نمی‌کند. در این حالت، فوق‌العاده نوبت کاری به کارگر تعلق نمی‌گیرد، مگر اینکه شیفت او به طور کامل در شب باشد که در این صورت فوق‌العاده شب کاری دریافت می‌کند.
• شیفت کاری چرخشی (Rotating Shift): در این سیستم، کارگر در طول یک دوره زمانی مشخص (مثلاً یک هفته یا یک ماه) بین شیفت‌های مختلف جابجا می‌شود. این نوع نوبت کاری است که مشمول فوق‌العاده نوبت کاری می‌شود.
  • نوبت کاری صبح و عصر: کارگر در طول ماه، هم در شیفت صبح و هم در شیفت عصر کار می‌کند.
  • نوبت کاری عصر و شب: کارگر در طول ماه، هم در شیفت عصر و هم در شیفت شب کار می‌کند.
  • نوبت کاری صبح و شب: کارگر در طول ماه، هم در شیفت صبح و هم در شیفت شب کار می‌کند.
  • نوبت کاری سه شیفت (صبح، عصر، شب): کارگر در طول ماه، در هر سه شیفت صبح، عصر و شب به صورت چرخشی فعالیت می‌کند.

 

سایر انواع شیفت کاری

• شیفت کاری 12 ساعته: در برخی صنایع، کارگران به صورت 12 ساعت کار و 12 ساعت استراحت یا 12 ساعت کار و 24 ساعت استراحت فعالیت می‌کنند.
• شیفت کاری 24-24: کارگر 24 ساعت کار می‌کند و 24 ساعت استراحت دارد. (مثلاً آتش‌نشانی)
• شیفت کاری 24-48: کارگر 24 ساعت کار می‌کند و 48 ساعت استراحت دارد.
• شیفت کاری منعطف (Flexible Shift): در این نوع، کارگر تا حدی می‌تواند ساعات شروع و پایان کار خود را با هماهنگی کارفرما تعیین کند، البته در چارچوب ساعات کاری مشخص.
• نوبت کاری در روز جمعه (جمعه کاری): اگر کارگر در روز جمعه که روز تعطیل هفتگی است، به دلیل ماهیت کار نوبتی یا سایر دلایل، مشغول به کار شود، علاوه بر فوق‌العاده نوبت کاری (در صورت چرخشی بودن شیفت)، مشمول حقوق جمعه کاری نیز می‌شود.
• نوبت کاری در ماموریت: اگر کارگر نوبت کار به ماموریت اعزام شود، ساعات کاری او در ماموریت نیز باید طبق مقررات نوبت کاری و قوانین ماموریت محاسبه شود.

 

 

نوبت کاری در قانون کار ایران

قانون کار نوبت کاری در ایران، چارچوب اصلی برای تعیین حقوق و مزایای کارگران نوبت کار است. ماده 56 قانون کار، مهم‌ترین ماده در این زمینه است که به فوق‌العاده نوبت کاری می‌پردازد.

 

مفهوم نوبت کاری در قانون کار

قانون کار ایران، نوبت کاری را به عنوان “کاری که در طول ماه، نوبت‌های آن در صبح و عصر یا صبح و شب و یا عصر و شب قرار می‌گیرد” تعریف می‌کند. این تعریف نشان می‌دهد که برای تعلق گرفتن فوق‌العاده نوبت کاری، کارگر باید در طول یک ماه، حداقل در دو شیفت مختلف (مثلاً صبح و عصر) به صورت چرخشی کار کند.

 

ماده 56 قانون کار: مبنای اصلی فوق‌العاده نوبت کاری

ماده 56 قانون کار بیان می‌دارد: “کارگری که در طول ماه به طور نوبتی کار می‌کند و نوبت‌های کار او در صبح و عصر واقع می‌شود، 10% و چنانچه نوبت‌های کار او در صبح و شب و یا عصر و شب قرار گیرد، 22.5% و در صورتی که نوبت‌ها در صبح و عصر و شب واقع شود، 15% علاوه بر مزد به عنوان فوق‌العاده نوبت کاری دریافت خواهد کرد.”

 

توضیح بندهای ماده 56 و انواع نوبت کاری بر اساس آن (با ذکر درصدها):

• نوبت کاری صبح و عصر (10%): اگر کارگر در طول یک ماه، هم در شیفت صبح و هم در شیفت عصر کار کند، 10 درصد از مزد عادی خود را به عنوان فوق‌العاده نوبت کاری دریافت می‌کند.
• نوبت کاری صبح و شب یا عصر و شب (22.5%): اگر نوبت‌های کار کارگر در طول ماه، شامل شیفت صبح و شب یا شیفت عصر و شب باشد، 22.5 درصد از مزد عادی خود را به عنوان فوق‌العاده نوبت کاری دریافت خواهد کرد. این درصد بالاتر به دلیل تأثیر بیشتر شیفت شب بر سلامت و زندگی کارگر است.
• نوبت کاری صبح، عصر و شب (15%): اگر کارگر در طول یک ماه، در هر سه شیفت صبح، عصر و شب به صورت چرخشی کار کند، 15 درصد از مزد عادی خود را به عنوان فوق‌العاده نوبت کاری دریافت می‌کند.

 

نکات مهم:

مبنای محاسبه این درصدها، مزد عادی (مزد ثابت یا مزد مبنا) کارگر است، نه مجموع حقوق و مزایا.

این فوق‌العاده به کارگرانی تعلق می‌گیرد که نوبت‌های کار آن‌ها در طول ماه تغییر می‌کند (چرخشی هستند). کارگرانی که همیشه در یک شیفت ثابت (مثلاً همیشه صبح) کار می‌کنند، مشمول این فوق‌العاده نیستند، مگر اینکه شیفت آن‌ها به طور کامل در شب باشد که در این صورت مشمول فوق‌العاده شب کاری می‌شوند.

 

قوانین مربوط به ساعات کار در نوبت کاری

• ساعات کار موظفی: طبق ماده 51 قانون کار، ساعات کار عادی کارگران 44 ساعت در هفته و 7 ساعت و 20 دقیقه در روز است. در نوبت کاری نیز این اصل باید رعایت شود.
• ساعات کار در شب: کار در شیفت شب (از ساعت 22 تا 6 صبح) مشمول فوق‌العاده شب کاری است که 35% اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی است. این فوق‌العاده علاوه بر فوق‌العاده نوبت کاری (در صورت تعلق) پرداخت می‌شود.
• محدودیت‌های کار در شب: قانون کار برای کارگران نوجوان (زیر 18 سال) و زنان باردار، محدودیت‌هایی برای کار در شیفت شب قائل شده است.

 

نوبت کاری در روزهای تعطیل رسمی و تعطیلات هفتگی (جمعه کاری)

• تعطیلات هفتگی: روز جمعه، روز تعطیل هفتگی با مزد است. اگر کارگر نوبت کار مجبور به کار در روز جمعه شود، مشمول جمعه کاری می‌شود. طبق ماده 62 قانون کار، برای هر ساعت کار در روز جمعه، 40% اضافه بر مزد عادی تعلق می‌گیرد.
• تعطیلات رسمی: کار در روزهای تعطیل رسمی نیز مشمول فوق‌العاده اضافه کاری (40% اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی) است.

 

قانون محاسبه مرخصی در نوبت کاری

مرخصی استحقاقی کارگران نوبت کار نیز طبق قانون کار (ماده 64) 26 روز کاری در سال (با احتساب 4 جمعه) است. نحوه محاسبه مرخصی در نوبت کاری باید به گونه‌ای باشد که حقوق و مزایای کارگر (شامل فوق‌العاده نوبت کاری) در ایام مرخصی نیز پرداخت شود. به عبارت دیگر، فوق‌العاده نوبت کاری جزئی از مزد تلقی شده و در محاسبه حقوق مرخصی لحاظ می‌گردد.

 

اضافه کاری، جمعه کاری و مرخصی کارگران نوبت کار

• اضافه کاری نوبت کاری: اگر کارگر نوبت کار بیش از ساعات کار موظفی (44 ساعت در هفته) کار کند، مشمول اضافه کاری می‌شود. نرخ اضافه کاری 40% اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی است.
• جمعه کاری: همانطور که ذکر شد، کار در روز جمعه مشمول 40% اضافه بر مزد عادی است.
• مرخصی: فوق‌العاده نوبت کاری در محاسبه حقوق مرخصی نیز لحاظ می‌شود.

 

 

محاسبه حقوق و مزایای نوبت کاری

محاسبه حقوق شیفت کار نیازمند درک دقیق مفاهیم پایه حقوق و دستمزد و همچنین فرمول‌های مربوط به فوق‌العاده‌های مختلف است.

 

مفاهیم پایه حقوق و دستمزد

مزد مبنا و مزد ثابت در محاسبه نوبت کاری:

• مزد مبنا: مبلغی است که در قرارداد کار برای انجام کار در ساعات عادی تعیین می‌شود و مبنای محاسبه سایر مزایا و فوق‌العاده‌هاست.
• مزد ثابت: شامل مزد مبنا و مزایای ثابت دیگری است که به تبع شغل به کارگر پرداخت می‌شود (مانند حق جذب، فوق‌العاده شغل).

نکته: فوق‌العاده نوبت کاری بر اساس “مزد عادی” محاسبه می‌شود که معمولاً همان مزد مبنا یا مزد ثابت کارگر است.

 

آیا فوق‌العاده نوبت کاری جزئی از حقوق ثابت است؟

خیر، فوق‌العاده نوبت کاری جزئی از حقوق ثابت نیست، بلکه یک مزایای متغیر است که در صورت انجام کار نوبتی و بر اساس شیفت‌های انجام شده در طول ماه به کارگر پرداخت می‌شود. با این حال، در محاسبه عیدی، سنوات و حقوق مرخصی، فوق‌العاده نوبت کاری نیز لحاظ می‌شود.

 

فرمول کلی محاسبه حقوق نوبت کاری

حقوق پایه + فوق‌العاده نوبت کاری + سایر مزایا (مانند اضافه کاری، شب کاری، جمعه کاری)

 

فرمول محاسبه فوق‌العاده نوبت کاری

فرمول محاسبه درصد فوق‌العاده نوبت کاری:

میزان فوق‌العاده نوبت کاری = (مزد یک ساعت کار عادی) × (تعداد ساعات کار نوبتی در ماه) × (درصد فوق‌العاده مربوطه)

مثال محاسبه فوق‌العاده نوبت کاری:

فرض کنید مزد یک ساعت کار عادی کارگری 100,000 ریال باشد و او در یک ماه 220 ساعت کار نوبتی داشته باشد که شامل شیفت‌های صبح و عصر بوده است (10% فوق‌العاده).

فوق‌العاده نوبت کاری = 100,000 ریال × 220 ساعت × 10% = 2,200,000 ریال

 

اگر همین کارگر در شیفت‌های صبح و شب کار کرده باشد (22.5% فوق‌العاده):

فوق‌العاده نوبت کاری = 100,000 ریال × 220 ساعت × 22.5% = 4,950,000 ریال

 

محاسبه حقوق جمعه کاری

فرمول محاسبه جمعه کاری:

حقوق جمعه کاری = (مزد یک ساعت کار عادی) × (تعداد ساعات کار در روز جمعه) × 1.4 (یا 140%)

 

حقوق یک ساعت کار در روز جمعه:

حقوق یک ساعت کار در روز جمعه = مزد یک ساعت کار عادی × 1.4

 

مثال: اگر مزد یک ساعت کار عادی 100,000 ریال باشد و کارگر 8 ساعت در روز جمعه کار کند:

حقوق جمعه کاری = 100,000 ریال × 8 ساعت × 1.4 = 1,120,000 ریال

 

محاسبه شب کاری

 

تعریف شب کاری و نحوه محاسبه آن:

شب کاری به کار در ساعات 22 شب تا 6 صبح اطلاق می‌شود. فوق‌العاده شب کاری 35% اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی است. این فوق‌العاده برای کارگرانی که شیفت ثابت شب دارند نیز پرداخت می‌شود.

 

فوق‌العاده شب کاری:

میزان فوق‌العاده شب کاری = (مزد یک ساعت کار عادی) × (تعداد ساعات کار در شب) × 0.35 (یا 35%)

 

مثال: اگر مزد یک ساعت کار عادی 100,000 ریال باشد و کارگر 60 ساعت در طول ماه در ساعات شب کار کرده باشد:

فوق‌العاده شب کاری = 100,000 ریال × 60 ساعت × 0.35 = 2,100,000 ریال

 

محاسبه اضافه کاری در نوبت کاری

نحوه محاسبه اضافه کار کارگران نوبت کاری:

اگر کارگر نوبت کار بیش از 44 ساعت در هفته (یا ساعات موظفی ماهانه) کار کند، ساعات اضافی مشمول اضافه کاری خواهد بود. نرخ اضافه کاری 40% اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی است.

 

میزان اضافه کاری = (مزد یک ساعت کار عادی) × (تعداد ساعات اضافه کاری) × 1.4 (یا 140%)

 

مثال: اگر مزد یک ساعت کار عادی 100,000 ریال باشد و کارگر 20 ساعت اضافه کاری در ماه داشته باشد:

میزان اضافه کاری = 100,000 ریال × 20 ساعت × 1.4 = 2,800,000 ریال

 

محاسبه حقوق در فیش حقوقی

 

نوبت کاری در فیش حقوقی:

فوق‌العاده نوبت کاری به صورت یک ردیف جداگانه در فیش حقوقی تحت عنوان “فوق‌العاده نوبت کاری” یا “مزایای نوبت کاری” درج می‌شود. همچنین، شب کاری و جمعه کاری نیز ردیف‌های مجزا خواهند داشت.

 

عوامل موثر بر میزان نوبت کاری در فیش:

• نوع شیفت‌های انجام شده در ماه (صبح و عصر، صبح و شب، عصر و شب، سه شیفت)
• تعداد ساعات کار نوبتی
• مزد یک ساعت کار عادی کارگر

 

مثال‌های کاربردی محاسبه حقوق نوبت کاری

مثال محاسبه حقوق یک ماه با در نظر گرفتن انواع شیفت‌ها:

فرض کنید یک کارگر با مزد یک ساعت کار عادی 100,000 ریال، در یک ماه 220 ساعت کار کرده است.

• 100 ساعت در شیفت صبح
• 80 ساعت در شیفت عصر
• 40 ساعت در شیفت شب (که 30 ساعت آن بین 22 تا 6 صبح بوده است)
• 8 ساعت از کار او در روز جمعه بوده است.
• او 10 ساعت اضافه کاری نیز داشته است.
• نوع نوبت کاری او در این ماه، صبح، عصر و شب بوده است (15% فوق‌العاده نوبت کاری).

 

1. مزد پایه ماهانه: 220 ساعت × 100,000 ریال = 22,000,000 ریال
2. فوق‌العاده نوبت کاری (15%): 22,000,000 ریال × 15% = 3,300,000 ریال
3. فوق‌العاده شب کاری (30 ساعت): 100,000 ریال × 30 ساعت × 0.35 = 1,050,000 ریال
4. جمعه کاری (8 ساعت): 100,000 ریال × 8 ساعت × 1.4 = 1,120,000 ریال
5. اضافه کاری (10 ساعت): 100,000 ریال × 10 ساعت × 1.4 = 1,400,000 ریال

مجموع حقوق و مزایا در این ماه:

22,000,000 (مزد پایه) + 3,300,000 (نوبت کاری) + 1,050,000 (شب کاری) + 1,120,000 (جمعه کاری) + 1,400,000 (اضافه کاری) = 28,870,000 ریال

 

مثال محاسبه نوبت کاری در اکسل (با ارائه فرمول‌های کاربردی)

برای مدیریت و محاسبه نوبت کاری در اکسل، می‌توان یک جدول ساده ایجاد کرد.

مراحل کلی ایجاد جدول، وارد کردن داده‌ها، و نوشتن فرمول‌ها در اکسل:

1. ایجاد ستون‌ها:

• • تاریخ
  • شیفت (صبح، عصر، شب)
  • ساعات کار عادی
  • ساعات کار شب (22 تا 6)
  • آیا جمعه است؟ (بله/خیر)
  • ساعات اضافه کاری
  • مزد یک ساعت کار (ثابت)
  • فوق‌العاده نوبت کاری روزانه (محاسبه نهایی)
  • فوق‌العاده شب کاری روزانه
  • جمعه کاری روزانه
  • اضافه کاری روزانه

 

2. وارد کردن داده‌ها: برای هر روز، اطلاعات مربوط به شیفت، ساعات کار و سایر موارد را وارد کنید.

 

3. نمونه فرمول‌های اکسل برای محاسبه نوبت کاری و فوق‌العاده‌ها:
   • محاسبه ساعات کار شب:
     فرض کنید ساعت شروع شیفت در ستون B و ساعت پایان شیفت در ستون C باشد.
     `=IF(AND(B2<TIME(6,0,0),C2>TIME(22,0,0)),(TIME(6,0,0)-B2)+(C2-TIME(22,0,0)), IF(AND(B2>=TIME(22,0,0),C2<=TIME(6,0,0)), C2-B2, IF(AND(B2<TIME(6,0,0),C2<=TIME(6,0,0)), C2-B2, IF(AND(B2>=TIME(22,0,0),C2>TIME(22,0,0)), C2-B2, 0))))`
     این فرمول پیچیده است و بسته به نحوه ورود ساعت (مثلاً 24 ساعته) یا با AM/PM و عبور از نیمه شب، نیاز به تنظیم دارد. یک راه ساده‌تر این است که ساعات شب را به صورت دستی وارد کنید یا از فرمول‌های کمکی برای تفکیک ساعات شب استفاده کنید.

• • محاسبه فوق‌العاده نوبت کاری ماهانه (پس از جمع‌بندی نوع شیفت‌های ماه):
    فرض کنید مجموع ساعات کار ماهانه در سلول X1 و مزد یک ساعت کار در سلول Y1 باشد.
    =IFS(G3=”صبح و عصر”؛حقوق مبنا*10%؛G3=”صبح و عصر و شب”؛حقوق مبنا *15%؛G3=”صبح و شب”؛حقوق مبنا*15%؛G3=”عصر و شب”؛حقوق مبنا*5/22%)
    (برای “نوع_نوبت_کاری” باید یک منطق یا ورودی دستی برای تعیین نوع نوبت کاری در ماه وجود داشته باشد).

• • محاسبه فوق‌العاده شب کاری ماهانه:
    فرض کنید مجموع ساعات کار شب در سلول Z1 و مزد یک ساعت کار در سلول Y1 باشد.
    `=Z1*Y1*0.35`
  • محاسبه جمعه کاری ماهانه:
    فرض کنید مجموع ساعات کار در روز جمعه در سلول A2 و مزد یک ساعت کار در سلول Y1 باشد.
    `=A2*Y1*1.4`
  • محاسبه اضافه کاری ماهانه:
    فرض کنید مجموع ساعات اضافه کاری در سلول B2 و مزد یک ساعت کار در سلول Y1 باشد.
    `=B2*Y1*1.4`

این فرمول‌ها به شما کمک می‌کنند تا محاسبه کار نوبتی را به صورت خودکار و دقیق در اکسل انجام دهید.

 

مشاغل دارای نوبت کاری

نوبت کاری در چه مشاغلی کاربرد دارد؟ بسیاری از صنایع و خدمات برای تداوم فعالیت‌های خود به سیستم کار نوبتی متکی هستند. این مشاغل معمولاً نیاز به حضور مداوم نیروی انسانی دارند.

چه مشاغلی دارای نوبت کاری هستند؟

• بیمارستان‌ها و مراکز درمانی: پرستاران، پزشکان، کادر درمانی، کارکنان اورژانس، کارکنان آزمایشگاه و رادیولوژی.
• کارخانه‌ها و مراکز تولیدی: کارگران خط تولید، مهندسان ناظر، تکنسین‌ها.
• شرکت‌های حمل و نقل: رانندگان اتوبوس و کامیون، خلبانان، مهمانداران هواپیما، کنترل‌کننده‌های ترافیک هوایی، کارکنان راه‌آهن.
• نیروهای امنیتی و نگهبانی: نگهبانان، نیروهای پلیس، کارکنان زندان‌ها.
• مشاغل خدماتی: کارکنان رستوران‌ها و فست‌فودهای 24 ساعته، کارکنان هتل‌ها، کارکنان فروشگاه‌های شبانه‌روزی، اپراتورهای مراکز تماس.
• صنایع نفت و گاز و پتروشیمی: مهندسان و کارگران سکوهای نفتی، پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها.
• نیروگاه‌ها: مهندسان و تکنسین‌های کنترل و نگهداری.
• خدمات شهری: آتش‌نشانان، کارکنان اورژانس، کارکنان خدمات آب و برق و گاز.
• مراکز داده و فناوری اطلاعات: پشتیبانان شبکه و سیستم‌ها.

این لیست نشان می‌دهد که کار نوبتی در طیف وسیعی از مشاغل، از سطوح کارگری تا تخصصی، کاربرد دارد و بخش مهمی از اقتصاد را تشکیل می‌دهد.