حقوق بازنشستگان ۱۴۰۵: افزایش، جدول مستمری و همسان‌سازی

اگر می‌خواهید این ارقام را کنار پایه حقوق کارگران و کارمندان شاغل بگذارید، جدول کامل حقوق و دستمزد ۱۴۰۵ کارگران و کارمندان هر دو گروه را کنار هم نشان می‌دهد.

بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵؛ حداقل مستمری و فرمول سایر سطوح

توافق ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ سازمان تأمین اجتماعی و کانون عالی بازنشستگان، تکلیف حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار مستمری‌بگیر را هم‌سنگ مصوبه شورای عالی کار روشن کرد. اصل مستمری برای ۳۰ سال سابقه ۶۰ درصد رشد کرد و به ۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ تومان (۱۶۶٬۲۵۵٬۵۰۰ ریال) رسید.

سابقه بیمه‌پردازی کمتر از ۳۰ سال باشد، افزایش سالانه به نسبت همان سال‌های پرداخت حق بیمه محاسبه می‌شود. استثنا جایی است که پرونده زیر چتر حمایتی کفِ ماده ۱۱۱ قانون تأمین اجتماعی قرار بگیرد.

فرمول محاسبه مستمری سایر سطوح تأمین اجتماعی با مثال عددی

مستمری‌بگیری که اسفند ۱۴۰۴ بیشتر از کف حداقل‌بگیران دریافتی داشته، جزو گروه «سایر سطوح» است. فرمول امسالِ این گروه یک بخش درصدی دارد و یک رقم ثابت.

مستمری پایه جدید ۱۴۰۵ = (اصل مستمری پایان ۱۴۰۴ × ۱٫۴۵) + ۱٬۵۵۸٬۶۴۷ تومان.

روی یک عدد رُند امتحان کنیم. فرض کنید اصل مستمری بازنشسته‌ای در اسفند ۱۴۰۴ دقیقاً ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان بوده است. ضرب در ۱٫۴۵ می‌شود ۲۹٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان. با جمع رقم ثابت ۱٬۵۵۸٬۶۴۷ تومان، اصل مستمری پایه به ۳۰٬۵۵۸٬۶۴۷ تومان می‌رسد؛ یعنی ۵۲٫۸ درصد رشد پیش از متناسب‌سازی.

جدول مزایای جانبی بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵؛ چرا تغییر نکرد؟

وقتی فیش‌های خرداد ۱۴۰۵ روی سامانه نشست، ثابت‌ماندنِ حق مسکن و بن معیشت این شائبه را ساخت که سازمان مزایا را حذف کرده است. چیزی حذف نشده است. سازمان تأمین اجتماعی منابع امسال را روی رشد ۶۰ و ۴۵ درصدی اصل مستمری متمرکز کرد و مزایای جانبی را روی ارقام سال ۱۴۰۴ نگه داشت.

بن ۶۰۰ هزار تومانی بازنشسته هر سال با بن ۳ میلیون تومانی کارگر شاغل اشتباه گرفته می‌شود. مزایای رفاهی مستمری‌بگیران از بودجه داخلی سازمان تأمین اجتماعی می‌آید و ارتباطی به بخشنامه مزدی شاغلان ندارد. ردیف موقت «حفظ قدرت خرید» سال‌های قبل هم دیگر جداگانه تکرار نمی‌شود و داخل متناسب‌سازی ادغام شده است.

بازنشستگان کشوری و لشکری در سال ۱۴۰۵؛ جدول ضریب و افزایش

صندوق بازنشستگی کشوری و سازمان تأمین اجتماعی نیروهای مسلح (ساتا) سال ۱۴۰۵ را با ضریب ریالی ۶٬۹۵۴ ریال شروع کردند؛ درست ۲۰ درصد بالاتر از ضریب ۵٬۷۹۵ ریالی پارسال. اگر حکم فقط با همین ضریب بسته می‌شد، گلایه‌ها کاملاً به‌جا بود.

بند ۱۱ تصویب‌نامه ۱۲ فروردین ۱۴۰۵ هیئت وزیران، کنار آن رشد ۲۰ درصدی، معادل ریالی ۹۰ درصد امتیاز فوق‌العاده خاص یعنی مبلغ ثابت ۲٬۷۵۴٬۰۰۰ تومان (۲۷٬۵۴۰٬۰۰۰ ریال) را هم وارد احکام کرد. همین رقم ثابت باعث شد رشد واقعی حکم‌های پایین‌تر بین ۳۸ تا ۴۳ درصد تمام شود.

چرا بعضی سایت‌ها حداقل حقوق کشوری را ۱۴ میلیون نوشته‌اند و برخی ۱۶٫۸ میلیون؟

ریشه این اختلاف به فاصله «لایحه اولیه» و «مصوبه نهایی» برمی‌گردد. عدد ۱۴ میلیون و ۴۰ هزار تومان در پیش‌نویس لایحه بودجه زمستان ۱۴۰۴ آمده بود؛ زمانی که هنوز فوق‌العاده خاص در احکام دیده نشده بود. بند ۱۲ تصویب‌نامه ابلاغی هیئت وزیران پرونده را بست و کف حکم بازنشستگان و وظیفه‌بگیران کشوری و لشکری با ۳۰ سال خدمت را رسماً ۱۶٬۸۰۰٬۰۰۰ تومان تعیین کرد.

• ضریب افزایش سنواتی حکم ۱۴۰۵: ۲۰ درصد نسبت به آخرین حکم سال ۱۴۰۴.
• مبلغ ثابت فوق‌العاده خاص در حکم: ۲٬۷۵۴٬۰۰۰ تومان (۲۷٬۵۴۰٬۰۰۰ ریال).
• حداقل حکم با مأخذ ۳۰ سال خدمت: ۱۶٬۸۰۰٬۰۰۰ تومان (برای سنوات کمتر به نسبت سابقه تعدیل می‌شود).
• سقف ناخالص حکم کشوری و لشکری: ۱۱۷٬۶۰۰٬۰۰۰ تومان (اعضای هیئت علمی و قضات بازنشسته مستثنی هستند).
• عائله‌مندی و اولاد کشوری در ۱۴۰۵: عائله‌مندی ۲٬۵۲۰٬۸۲۵ تومان و حق اولاد ۲٬۰۶۳٬۲۵۲ تومان به ازای هر فرزند.

فرهنگیان بازنشسته هم مشترک صندوق کشوری هستند و با همین فرمول حکم می‌گیرند؛ در پرونده کسانی که امسال بازنشسته می‌شوند، پایه رتبه‌بندی مستقیم روی میانگین دو سال آخر اثر می‌گذارد. برای مقایسه با شاغلان آموزش‌وپرورش، راهنمای جزئیات رتبه‌بندی و حقوق معلمان ۱۴۰۵ را ببینید.

گروه دیگری که احکامشان زیاد با کارمندان رسمی اشتباه گرفته می‌شود دهیاران و اعضای شوراهای محلی هستند. قواعد بیمه و ضرایب این گروه جداست و در صفحه حقوق دهیار و اعضای شورای روستا در سال ۱۴۰۵ باز شده است.

همسان‌سازی حقوق بازنشستگان ۱۴۰۵؛ توضیح و جدول مراحل

بازنشسته‌ها به آن «همسان‌سازی» می‌گویند و متن قانون در بند «ر» ماده ۲۸ برنامه هفتم پیشرفت نامش را متناسب‌سازی گذاشته است. تکلیف قانون روشن بود: رساندن حقوق بازنشسته به ۹۰ درصد حقوق و فوق‌العاده‌های مشمول کسورِ شاغل هم‌تراز طی یک دوره سه‌ساله.

پله سوم و پایانی این طرح در سال ۱۴۰۵ برای هر سه صندوق کشوری، لشکری و تأمین اجتماعی اجرا شد و فرمول پلکانی ۴۰ و ۳۰ و ۳۰ درصد به سقف ۱۰۰ درصد هدف برنامه هفتم رسید.

خطای رایج؛ چرا «۳۰ درصد متناسب‌سازی» یعنی ۳۰ درصد افزایش کل حقوق نیست؟

بخش زیادی از گلایه‌های امسال سرِ همین عدد ۳۰ درصد شکل گرفت. این ۳۰ درصد روی کل حکم شما ضرب نمی‌شود، چون سهم پایانی از «شکاف باقی‌مانده تا ۹۰ درصد شاغل هم‌تراز» است.

یک مثال فرضی حساب کار را روشن می‌کند. فرض کنید حقوق مشمول کسور شاغل هم‌تراز شما در سال ۱۴۰۵ معادل ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان باشد؛ ۹۰ درصدش می‌شود ۲۷٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان. اگر حکم خودتان پس از افزایش سالانه به ۲۴٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان رسیده باشد، کل فاصله باقی‌مانده تا خط هدف ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان است و جداول امتیاز صندوق همین شکاف ۳ میلیونی را پوشش می‌دهند.

سازمان تأمین اجتماعی هم همین منطق را با معیار «نسبت سال برقراری مستمری» اجرا می‌کند. بازنشسته‌ای که روز اول بازنشستگی ۲ برابر حداقل دستمزد وقت مستمری می‌گرفته، با اجرای پله سوم در سال ۱۴۰۵ به ۹۰ درصد آن نسبت اولیه یعنی حدود ۱٫۸ برابر حداقل دستمزد امسال می‌رسد.

پاداش پایان خدمت ۱۴۰۵؛ فرمول محاسبه، سقف قانونی و مثال

پاداش پایان خدمت با عیدی سالانه فرق دارد. عیدی هر زمستان به همه مستمری‌بگیران می‌رسد، ولی پاداش پایان خدمت یک تسویه یک‌باره در پایان دوره اشتغال است و فقط به کارکنانی داده می‌شود که همان سال بازنشسته می‌شوند.

فرمول پاداش پایان خدمت کارمندان دولت (کشوری و لشکری)

ماده ۱۰۷ قانون مدیریت خدمات کشوری به ازای هر سال خدمت قابل قبول (تا ۳۰ سال)، یک ماه آخرین حقوق و مزایای مستمر مشمول کسور بازنشستگی را به‌عنوان پاداش پایان خدمت تعیین کرده است. قانون بودجه ۱۴۰۵ بالای سر این فرمول یک سقف قطعی گذاشت: ۷۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان (۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال).

پاداش پایان خدمت دولتی ۱۴۰۵ = عدد کمتر بین (آخرین حقوق مشمول کسور × سنوات تا ۳۰ سال) و سقف ۷۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان.

مثال فرضی اول: کارمندی مهر ۱۴۰۵ با ۳۰ سال سابقه و ۲۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان حقوق مشمول کسور بازنشسته می‌شود. حاصل ضرب ۲۲ میلیون در ۳۰ می‌شود ۶۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان؛ چون زیر سقف بودجه است، کامل به حسابش واریز می‌شود.

مثال فرضی دوم: کارمندی با میانگین مشمول ۲۸٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان و ۳۰ سال خدمت بازنشسته می‌شود. خروجی فرمول ۸۴۰ میلیون تومان است، اما خزانه طبق سقف بودجه ۱۴۰۵ حداکثر همان ۷۵۰ میلیون تومان را تسویه می‌کند.

فرمول سنوات پایان کار برای بازنشستگان تأمین اجتماعی (مشمولان قانون کار)

کارگران و کارکنان بخش خصوصی هنگام بازنشستگی مشمول مواد ۲۴ و ۳۱ قانون کار هستند و دریافتی‌شان «حق سنوات پایان کار» نام دارد: یک ماه آخرین مزد ثابت یا حقوق پایه به ازای هر سال کار در همان کارگاه. سقف ۷۵۰ میلیونی دولت هم بر بخش خصوصی حاکم نیست. جزئیات مزد مبنا را در راهنمای محاسبه حق سنوات در قانون کار ببینید.

مالیات و کسورات فیش بازنشستگان؛ معافیت مستمری و علت کم‌شدن واریزی

تکلیف مالیاتِ خود مستمری در قانون یک‌کلام است: صفر ریال. طبق بند ۵ ماده ۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم، اصل حقوق بازنشستگی، وظیفه، مستمری وراث، پاداش پایان خدمت و سنوات پایان کار صددرصد از مالیات حقوق معاف‌اند.

نکته‌ای که حسابداران شرکت‌ها باید در سال ۱۴۰۵ حواسشان به آن باشد، مرز بین «مستمری صندوق» و «اشتغال مجدد بازنشسته» است. قانون بودجه ۱۴۰۵ سقف معافیت مالیاتی حقوق ماهانه را ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان (۴۸۰ میلیون تومان در سال) با نرخ پلکانی ۱۰ تا ۳۰ درصد بسته است.

این سقف ۴۰ میلیونی کاری به مستمری بازنشستگی ندارد. اما اگر شرکتی یک بازنشسته را به‌عنوان مشاور یا کارشناس به کار بگیرد، حقوق شغل جدیدش مشمول جدول مالیات حقوق ۱۴۰۵ می‌شود. فهرست کامل درآمدهای معاف را در مقاله موارد معافیت مالیاتی در قانون مالیات‌های مستقیم مرور کنید.

پس چرا مبلغ واریزی فیش بازنشستگان از رقم حکم کمتر است؟

وقتی مالیات صفر است ولی پیامک بانک ۲ تا ۵ میلیون تومان کمتر از حکم نشان می‌دهد، پای کسورات درمانی و اقساط وام وسط است. چهار ردیف در سال ۱۴۰۵ بیشترین کاهش خالص دریافتی را رقم زدند.

چک‌لیست کنترل حکم و فیش بازنشستگی ۱۴۰۵ در ۳ دقیقه

کنترل رقم واقعی حقوق بازنشستگان ۱۴۰۵ از روی پیامک واریز بانک خطا دارد. برگه حکم امسال را کنار آخرین حکم سال ۱۴۰۴ بگذارید و این چهار خط را به ترتیب تطبیق دهید.

1. مستمری‌بگیر تأمین اجتماعی هستید؟ اصل مستمری اسفند ۱۴۰۴ را با فرمول ۶۰ درصد (کف ۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ تومان) یا ۴۵ درصد به‌علاوه ۱٬۵۵۸٬۶۴۷ تومان کنترل کنید.
2. مشترک صندوق کشوری یا لشکری هستید؟ رشد ۲۰ درصدی حکم، ردیف ثابت ۲٬۷۵۴٬۰۰۰ تومانی فوق‌العاده خاص و کف ۱۶٬۸۰۰٬۰۰۰ تومان را برای ۳۰ سال خدمت تیک بزنید.
3. ردیف مرحله سوم متناسب‌سازی را داخل شرح حکم ببینید. دقت کنید که ۳۰ درصد پایانی به شکاف تا مرز ۹۰ درصدِ شاغل هم‌تراز خورده است.
4. ستون کسورات فیش را از بابت تعداد نفرات بیمه تکمیلی، ۲ درصد بیمه پایه و کارمزد ماه اول وام چک کنید. ردیف مالیات مستمری باید صفر باشد.

همکاران حسابدار و مسئولان منابع انسانی هم کنار پرونده پرسنل بازنشسته، لیست دستمزد پرسنل عادی را دارند. برای محاسبه حقوق کارکنان شاغل یا مشاوران بازنشسته شرکت، محاسبه‌گر آنلاین فیش حقوق و دستمزد ۱۴۰۵ کسورات بیمه و پله مالیاتی ماهانه را در چند ثانیه حساب می‌کند.

سؤالات متداول درباره حقوق بازنشستگان ۱۴۰۵

حقوق بازنشستگان ۱۴۰۵ چقدر اضافه شده است؟

اصل مستمری حداقل‌بگیران سازمان تأمین اجتماعی ۶۰ درصد (تا کف ۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ تومان) و سایر سطوح ۴۵ درصد به‌علاوه ۱٬۵۵۸٬۶۴۷ تومان افزایش یافته است. حکم بازنشستگان کشوری و لشکری هم ۲۰ درصد به‌علاوه مبلغ ثابت ۲٬۷۵۴٬۰۰۰ تومان بابت فوق‌العاده خاص زیاد شده و کف حکم ۳۰ سال خدمت به ۱۶٬۸۰۰٬۰۰۰ تومان رسیده است.

تفاوت حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی با کشوری و لشکری در چیست؟

مستمری تأمین اجتماعی تابع مصوبه شورای عالی کار و مواد ۹۶ و ۱۱۱ قانون تأمین اجتماعی است، ولی احکام کشوری و لشکری از قانون بودجه سالانه و ضریب مصوب هیئت وزیران پیروی می‌کند. رشد درصدی پایه در تأمین اجتماعی بالاتر بود، اما عائله‌مندی و حق اولاد فقط در صندوق‌های دولتی ۲۰ درصد بالا رفت.

معوقات فروردین و اردیبهشت بازنشستگان تأمین اجتماعی کی واریز شد؟

چون احکام جدید سازمان تأمین اجتماعی از خرداد ۱۴۰۵ روی فیش‌ها نشست، مابه‌التفاوت دو ماه اول سال به معوقه افتاد. طبق جدول زمان‌بندی رسمی سازمان تأمین اجتماعی، معوقه فروردین بین ۹ تا ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ و معوقه اردیبهشت از ۶ تا ۱۱ آبان ۱۴۰۵ به حساب همه مستمری‌بگیران مشمول واریز شده است.

چرا حقوق بازنشستگان در بعضی ماه‌های ۱۴۰۵ نسبت به ماه قبل کم شد؟

کاهش ظاهری خالص واریزی بانک معمولاً از یکی از این سه عامل ناشی می‌شود: حذف مبلغ معوقه‌ای که فقط در ماه قبل یکجا به حساب آمده بود، کسر یکجای کارمزد ۴ درصدی وام ضروری ۷۵ میلیونی (حدود ۳ میلیون تومان در صندوق کشوری) یا شروع کسر حق بیمه تکمیلی جدید به ازای افراد تحت تکفل.

آیا مرحله سوم همسان‌سازی شامل حداقل‌بگیران تأمین اجتماعی هم می‌شود؟

خیر؛ طبق جزء ۲ بند «ر» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت، فرمول متناسب‌سازی ۴۰ و ۳۰ و ۳۰ درصدی مخصوص مستمری‌بگیران غیرحداقل‌بگیر (سایر سطوح) است تا نسبت مستمری به ۹۰ درصد سال برقراری برسد. حداقل‌بگیران در سال ۱۴۰۵ از مسیر ماده ۱۱۱ افزایش کامل ۶۰ درصدی هم‌تراز حداقل دستمزد را گرفته‌اند.

آیا به حقوق بازنشستگان و پاداش پایان خدمت مالیات تعلق می‌گیرد؟

خیر. به استناد بند ۵ ماده ۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم، اصل حقوق بازنشستگی، حقوق وظیفه، مستمری بازماندگان، پاداش پایان خدمت و سنوات بازنشستگی به شکل کامل از مالیات بر درآمد حقوق معاف‌اند. فقط اگر بازنشسته‌ای دوباره استخدام شود، دستمزد شغل جدیدش مازاد بر سقف ۴۰ میلیون تومان ماهانه مشمول مالیات است.

سقف پاداش پایان خدمت بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟

بر اساس قانون بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور، سقف پاداش پایان خدمت کارمندان و بازنشستگان دستگاه‌های اجرایی، کشوری و لشکری مبلغ ۷۵۰ میلیون تومان (۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال) تعیین شده است. مبنای محاسبه آن، یک ماه آخرین حقوق و مزایای مشمول کسور ضرب در سنوات قابل قبول تا ۳۰ سال است.

چگونه حکم جدید و فیش حقوق بازنشستگی ۱۴۰۵ را بگیریم؟

نیازی به مراجعه حضوری به شعب یا کانون‌های بازنشستگی نیست. مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی از سامانه eservices.tamin.ir، بازنشستگان کشوری و فرهنگیان از درگاه cspf.ir با کد ملی و شماره دفترکل، و بازنشستگان نیروهای مسلح از سامانه الکترونیکی ساتا (esata.ir) می‌توانند حکم افزایش سالانه، جزئیات متناسب‌سازی و فیش حقوق ماهانه خود را مشاهده و ذخیره کنند.

سلب مسئولیت آموزشی: ارقام، جداول و فرمول‌های این راهنما درباره حقوق بازنشستگان ۱۴۰۵ بر پایه قانون بودجه سال ۱۴۰۵، تصویب‌نامه شماره ۵۳۲/ت۶۵۴۹۲هـ هیئت وزیران و اطلاعیه‌های رسمی سازمان تأمین اجتماعی تا آبان ۱۴۰۵ تنظیم شده و جایگزین مشاوره حقوقی یا کارگزینی نیست؛ ملاک قطعی دریافتی هر فرد، حکم رسمی صادره از صندوق مربوطه است.