شناسایی ماهیّت حساب‌های طرفین معادله حسابداری

شناسایی ماهیّت حساب‌های طرفین معادله حسابداری

0.0

ماهیت حساب‌ها

ماهیّت حساب یعنی این‌که هر رویداد حسابداری چه در حالت افزایشی و یا کاهشی در کدام سمتِ یک حساب، راست (بدهکار) و چپ (بستانکار) ثبت ‌گردد، هم‌چنین آن ‌حساب در طی  ‌دوره و یا پایان‌دوره در کدام سمت قرار می‌گیرد. نتیجتاً مانده ‌حساب، تابع ماهیّت حساب می‌باشد.

از عناصر معادله حسابداری، حساب‌های مربوط ‌به دارایی‌ها مانده بدهکار، و حساب‌های مربوط ‌به بدهی‌ها و سرمایه مانده بستانکار دارند. حساب‌های درآمد نیز از این ‌نظر، مشابه حساب سرمایه، مانده بستانکار، و هزینه برعکس ِحساب سرمایه مانده بدهکار دارند.

تعریف انواع ماهیت در حسابداری

ماهیّت بدهکار در حسابداری:

در سمت راست ترازنامه، عنوان دارایی‌ها ثبت می‌شود. به ‌این معنا که هر چیزی که با عنوان دارایی یک ‌موسسه یا بخش دارایی‌ها و هزینه‌ها و تمام حساب‌های شرکت شناخته ‌می‌شود، را در زیرمجموعه دارایی‌ها قرار می‌دهیم.

ماهیّت بستانکار در حسابداری:

برعکس حساب‌هایی که ماهیّت بدهکار داشتند، حساب‌های بستانکار ارزش‌دهنده می‌‌باشند و ماهیّت متفاوتی دارند.

ماهیّت دوگانه حسابداری:

حساب‌هایی که افزایش یا کاهش را در هردو سمت بدهکار و بستانکارشان ثبت می‌نمایند، حساب‌هایی با ماهیّت دوگانه هستند.

ماهیّت خنثی حسابداری:

حساب‌های فاقد ماهیّت که درواقع دارای ماهیّت خنثی در حسابداری می‌باشند، صرفاً جنبه تعهّدی دارند.

تشخیص حساب‌های خنثی در حسابداری

چگونگی تشخیص ماهیت حساب‌های خنثی

  • طرف هیچ حساب مالی قرار نمی‌گیرند.
  • در گزارش‌های مالی ارائه نمی‌شوند. البته ممکن است گاهی صرفاً برای ارائه آمار از آن‌ها استفاده شود.
  • در حساب‌های پرداختی یا دریافتی به‌صورت مشابهی ثبت می‌شوند.

سوالات متداول:

تابع ماهیّت حساب می‌باشد.

اولاً: تسلط کامل و کافی بر روی ماهیّت حساب‌ها داشته باشد.

ثانیاً: بتواند اطلاعات را به ‌خوبی تجزیه و تحلیل کند. و بتواند به ‌راحتی در سندهای حسابداری، ثبتِ مورد نیاز را اعمال ‌کند.

از جمـــله ‌آن‌ها: مـــوجودی نقد و بانک، حساب‌های دریافتنی، مـــوجودی ‌کالا، دارایی‌های ثابت، هزینه‌ها، بهای ‌تمام‌ شده و… می‌باشند. بخش دارایی‌ها و هزینه‌ها و تمام حساب‌هایی که در زیرمجموعه آن‌ها قرار می‌گیرند، ماهیّت بدهکار دارند. در اصل، می‌توان گفت حساب‌های ‌گیرنده ارزش، ماهیّت بدهکار دارند. ماهیّت بدهکار داشتن به ‌این‌ معناست که افزایش موجودی آن حساب را به‌عنوان بدهکار؛ و اگر از موجودی آن کم ‌شود، به‌عنوان بستانکار ثبت ‌می‌زنیم. پس وقتی ماهیّت حسابی بدهکار باشد، افزایش در آن موجب بدهکار شدن و کاهش در آن موجب بستانکار شدنش می‌گردد.

به‌صورت ‌کلی، حساب‌های بدهی، سرمایه، پیش ‌دریافت، حقوق ‌صاحبان ‌سهام و درآمد چنین ماهیّتی دارند.در این حساب‌ها، هرگاه افزایش موجودی داشته ‌باشیم، بستانکار می‌شوند و هرگاه از موجودی‌شان کاسته ‌شود، بدهکار می‌گردند. هم‌چنین، توجه ‌داشته ‌باشید که مانده این‌حساب‌ها باید بستانکار باشد.پس درحساب‌هایی که ماهیّت بدهکار داشته ‌باشند، باید مانده آن‌ها،  بدهکار و در حساب‌هایی که ماهیّت بستانکار دارند برعکس، باید مانده‌شان،  بستانکار باشد.

بر خلاف حساب‌های قبلی نام‌برده ‌شده که می‌بایست حتماً هر کدام در جای مشخص ‌شده (در سمت چپ یا راستِ ترازنامه و سایر صورت‌های‌ حسابداری) قرار‌ داشته ‌باشند، حساب‌هایی هم وجود دارند که ماهیّت دوگانه حسابداری دارند. این‌موارد، می‌توانند در سمت راست یا چپ معادلاتِ حسابداری قرار بگیرند. هم‌چنین، در پایان ‌سال وقتی حسابداران می‌خواهند برای حساب‌ها مانده‌گیری‌ کنند، مانده این‌ حساب‌ها،  هم می‌تواند بدهکار باشد و هم بستانکار. برای مثال: ماهیّت حساب جاری ‌شرکا در حسابداری در همین دسته جای ‌دارد و دوگانه‌است.

حساب‌هایی که افزایش یا کاهش را در هردو سمت بدهکار و بستانکارشان ثبت می‌نمایند، حساب‌هایی با ماهیّت دوگانه هستند.

امیدواریم با مطالعه این مقاله پاسخ خود را به سوالات دریافت کرده باشید. در کنار مطالعه این مطلب، کارشناسان آپاداس در انتخاب دوره آموزش حسابداری مناسب شما را همراهی خواهند کرد. شما می‌توانید از طریق راه‌های ارتباطی ثبت شده در قسمت تماس با ما ارتباط برقرار کنید و یا با درخواست مشاوره رایگان با شما در تماس خواهیم بود.

 گردآورنده: نیلوفر شرقی، 1400/11/17، دانشجوی مقطع کارشناسی، رشته حسابداری

آخرین مقالات
آپاداس

مدیر

{{ reviewsTotal }}{{ options.labels.singularReviewCountLabel }}
{{ reviewsTotal }}{{ options.labels.pluralReviewCountLabel }}
{{ options.labels.newReviewButton }}
{{ userData.canReview.message }}
{{ reviewsTotal }}{{ options.labels.singularReviewCountLabel }}
{{ reviewsTotal }}{{ options.labels.pluralReviewCountLabel }}
{{ options.labels.newReviewButton }}
{{ userData.canReview.message }}