تعریف انواع مبنای پرداخت

تعریف انواع مبنای پرداخت

0.0

انواع مبنای پرداخت و کاربرد آن در حسابداری

 

مبنای نقدی:

حسابداری نقدی، روش حسابداری ‌است که اساس آن بر دریافت ‌و ‌پرداخت وجه ‌نقد ‌استوار‌ است. در این ‌سیستم هرگونه تغییر در وضعیت مالی مؤسسه، مستلزم مبادله وجه ‌نقد ‌است و درآمدها زمانی شناسایی و در دفاتر ثبت‌ می‌شوند که وجه ‌نقد آن‌ها دریافت شود و هزینه­‌ها زمانی شناسایی و در دفاتر ثبت‌ می‌شوند که وجه آن­ها به­‌صورت نقد پرداخت ‌گردد.

 

مبنای تعهدی:

در مبنای تعهدی کامل، درآمدها زمانی شناسایی‌ می­‌شوند که تحقّق‌ می‌یابند. لذا زمان وصول وجه در این‌ روش مورد توجه قرار نمی‌گیرد. هم­چنین در این‌ مبنا، زمان شناسایی و ثبت هزینه‌ها، زمان ایجاد و یا تحقّق هزینه­‌هاست و زمانی‌که کالایی تحویل ‌می‌گردد یا خدمتی انجام ‌می‌شود، معادل بهای ­تمام‌­شده‌ کالا‌ی تحویلی و یا خدمتِ انجام‌ یافته، بدهی قابلِ پرداخت ایجاد‌ می‌شود.

مبنای نیمه­‌تعهدی:

مبنای نیمه­‌تعهدی درحسابداری به ‌سیستمی گفته ‌می‌شود که در آن، هزینه‌ها برمبنای تعهدی و درآمدها برمبنایِ نقدی، شناسایی و در دفاتر ثبت ‌می‌شوند. مبنای نیمه‌تعهدی، ترکیبی ‌از دو مبنای تعهدی و نقدی ‌است و به­‌لحاظِ سهولت و قابلیّت اجرا، مورد پذیرش تعدادی ‌از کشورها قرار گرفته­ است. به­ عبارت ‌دیگر، چون در ثبت و شناساییِ هزینه­‌ها، امکان‌استفاده ‌از مبنای تعهدی وجود دارد، بنابراین ‌هزینه‌ها به‌محض ایجاد، بدون توجه ‌به ‌زمان پرداختِ وجه آن­ها، در دفاتر ثبت‌ می­‌شوند. به ­این ‌ترتیب، یکی ‌از مزایای مبنای تعهدی، یعنی انعکاس واقعی هزینه‌هایِ دوره ‌مالی، در این ‌سیستم مورد استفاده ‌قرار ‌‌می‌گیرد.

مبنای تعهدیِ تعدیل­‌شده:

مبنای تعهدیِ تعدیل­‌شده، روش حسابداری ‌است که در آن هزینه‌ها هنگام ایجاد یا تحمّل؛ به‌همان ترتیبی که در مبنای تعهدی کامل و مبنایِ نیمه‌­تعهدی عمل ‌می‌شوند شناسایی و در دفاتر ثبت‌ می‌گردند. ولی درآمدها در این ‌مبنا برحسب طبع و ماهیّت آن­ها به ‌دو ‌دسته تقسیم ‌می‌شوند:

  1. دسته­‌ای از درآمدها، آن­هایی هستند که قابل اندازه­‌گیری بوده و در عین‌ حال در دسترس ‌می‌باشند، لذا در زمان کوتاهی پس ‌از تشخیص قابل وصول‌خواهند بود.
  2. دسته دیگر درآمدها، درآمدهایی هستند که فاقد ویژگی‌های پیش­‌گفته ‌بوده و لذا اندازه­ گیری و تشخیصِ آن‌ها مشکل و معمولاً ناممکن ‌است، و یا وصول آن‌ها پس ‌از تشخیص، در طول دوره ‌مالی یا مدّت کوتاهی بعد از دوره ‌مالی امکان­پذیر نیست. این ‌درآمدها با استفاده ‌از حسابداری نقدی شناسایی و در دفاتر ثبت ‌می­‌شوند.‌

درحسابداری تعهدیِ تعدیل­‌شده ‌‌هزینه‌ها منحصراً برمبنای تعهدی (در زمان ایجاد یا تحمّل) شناسایی و در دفاتر منعکس ‌می‌شوند، درحالی‌که برخی ‌از درآمدها با استفاده‌ از مبنای تعهدی (هنگام تحقّق درآمد) شناسایی و ثبت و برخی دیگر از درآمدها براساس مبنای نقدی (هنگام وصول وجه درآمد) شناسایی و ثبت‌ می‌­شوند.

مبنای نقدیِ تعدیل­‌شده:

مبنای نقدیِ تعدیل­‌شده، روش حسابداری ‌است که به ‌روش حسابداری نقدی کامل شباهت زیادی دارد. تفاوتِ مبنای نقدی­ کامل با مبنای نقدی تعدیل­‌شده ‌در نحوه شناسایی و ثبت هزینه‌­هاست. درآمدها هم درمبنای نقدیِ کامل و هم درمبنای نقدیِ تعدیل­‌شده ‌فقط در زمان وصول وجه، شناسایی و در دفاتر ثبت‌ می­‌شوند، لذا این­ دو مبنا در مورد درآمدها مشابه ‌‌هم عمل‌ می‌­کنند و تفاوتی باهم ندارند.

سوالات متداول

  1. عدم امکان اندازه‌گیری دقیق میزان درآمد.
  2. عدم اطمینان از وصول درآمد در کوتاه‌مدت.

درحسابداری تعهدیِ تعدیل­شده ‌‌هزینه‌ها منحصراً برمبنای تعهدی (در زمان ایجاد یا تحمّل) شناسایی و در دفاتر منعکس ‌می‌شوند، درحالی‌که برخی ‌از درآمدها با استفاده‌ از مبنای تعهدی (هنگام تحقّق درآمد) شناسایی و ثبت و برخی دیگر از درآمدها براساس مبنای نقدی (هنگام وصول وجه درآمد) شناسایی و ثبت‌ می­‌شوند.

‌در نحوه شناسایی و ثبت هزینه‌ ­هاست. درآمدها هم درمبنای نقدیِ کامل و هم درمبنای نقدیِ تعدیل­ شده ‌فقط در زمان وصول وجه، شناسایی و در دفاتر ثبت‌ می­‌شوند، لذا این­ دو مبنا در مورد درآمدها مشابه ‌‌هم عمل‌می­‌کنند و تفاوتی باهم ندارند.

  • دسته‌ای از درآمدها، آن‌هایی هستندکه قابل اندازه‌گیری بوده و در عین‌حال در دسترس می‌باشند، لذا در زمان کوتاهی پس‌از تشخیص قابل وصول خواهند بود.
  • دسته دیگر درآمدها، درآمدهایی هستند که اندازه‌گیری و تشخیص آن‌ها مشکل و معمولاً ناممکن است. این درآمدها با استفاده از حسابداری نقدی شناسایی و در دفاتر ثبت می‌شوند.

در مبنای نیمه‌تعهّدی،هزینه‌ها برمبنای تعهّدی و درآمدها برمبنای نقدی شناسایی و در دفاتر ثبت می‌شود. در شناسایی و ثبت هزینه‌ها امکان استفاده از مبنای تعهّدی وجود ندارد. هزینه‌ها به‌محض ایجاد بدون توجّه به زمان پرداخت وجه در دفاتر ثبت می‌شود.

در مبنای تعهّدی، درآمدها زمانی شناسایی می‌شوند که تحقق یابند. لذا زمان وصول وجه در این روش مورد توجّه قرار نمی‌گیرد. زمان شناسایی و ثبت هزینه‌ها در زمان ایجاد و یا تحقق هزینه‌هاست، و زمانی‌که کالایی تحویل می‌گردد یا خدمتی انجام می‌شود، معادل بهای تمام‌شده کالای تحویلی و یا خدمت انجام‌یافته، بدهی قابل پرداخت ایجاد می‌شود.

امیدوارم با مطالعه این مقاله پاسخ خود را به سوال دریافت کرده باشید. در کنار مطالعه این مطلب، کارشناسان آپاداس در انتخاب دوره آموزش حسابداری مناسب شما را همراهی خواهند کرد. شما می‌توانید از طریق راه‌های ارتباطی ثبت شده در قسمت تماس با ما ارتباط برقرار کنید و یا با درخواست مشاوره رایگان با شما در تماس خواهیم بود.

گردآورنده: نیلوفر شرقی 1400/10/21 ، دانشجوی مقطع کارشناسی ، رشته حسابداری

آخرین مقالات
آپاداس

مدیر

{{ reviewsTotal }}{{ options.labels.singularReviewCountLabel }}
{{ reviewsTotal }}{{ options.labels.pluralReviewCountLabel }}
{{ options.labels.newReviewButton }}
{{ userData.canReview.message }}
{{ reviewsTotal }}{{ options.labels.singularReviewCountLabel }}
{{ reviewsTotal }}{{ options.labels.pluralReviewCountLabel }}
{{ options.labels.newReviewButton }}
{{ userData.canReview.message }}